Paradijs

© Long’s column – juli 2006

Omdat de Gotthardtunnel was afgesloten, moesten we, op weg naar Italië, door de St. Bernhard. Een omweg van zo’n kleine 100 kilometer, maar in tijd zeker twee uur langer dan normaal.

Dit is de eerste keer dat ik niet, zoals anders, moe maar voldaan huiswaarts keerde.

Wel moe, maar niet voldaan na een tournee van 80 of 100 voorstellingen, een show die in de loop van zo’n serie elke avond nog wat groeit, beter en soepeler loopt, de medewerkers die steeds beter en relaxter weten wat en hoe er gereageerd moet worden…

Helaas, niets van dat alles.

Alleen maar moe van het puinruimen, het uitpluizen van nieuwe mogelijkheden, andere bronnen van inkomsten, onbekende wegen banen, bekende deuren (definitief?) afsluiten en nieuwe openen…

Toen ik zo’n twintig jaar geleden naar Italië verhuisde, groeiden de bomen nog tot in de hemel. De platenbusiness lag nog niet op zijn kont, alle activiteiten zorgden voor regelmatige inkomsten en ik had voldoende geld om, zonder leningen, te investeren in mijn theatershows. Natuurlijk kneep ik hem elke keer wel weer een beetje als we begonnen te repeteren. Als de eerste ruwe begroting op tafel kwam. De salarissen voor de zes repetitieweken van het orkest, zoveel duizend. Het maken van de decors, zoveel duizend. Nieuwe kostuums,   voor iedereen minstens twee stellen vanwege slijtage en reiniging, zoveel duizend. Rekwisieten, de huur van licht en geluid, zoveel duizend. Vervoer, overnachtingen, vergoeding voor eten…

Als ik dan onder de streep het eindbedrag zag staan, klopte mijn hart erg onrustig.
Was het programma wel goed genoeg? Waren de liedjes niet te zus of te zo Zouden de theaters ons wel boeken? Bleef het publiek wel komen? Zou ik mijn huis anders moeten verkopen? Gelukkig bleek aan het eind van de reeks altijd weer dat alles en iedereen betaald was en er ook nog een batig saldo was ontstaan.

In elk geval genoeg om een nieuwe show te kunnen financieren.

Dat we daar per jaar zo’n 50.000 kilometer voor moesten reizen, reis- en werkdagen maakten van tussen de 10 en 12 uur, het werd allemaal ruimschoots goedgemaakt door de wetenschap dat we een heerlijk beroep hadden, het publiek een mooie avond bezorgden en we ook nog tijd overhielden om dingen te doen die we óók belangrijk, nodig of gewoonweg prettig vonden.  

Als ik een nieuwe show aan het schrijven was, deed ik dat aan het Comomeer, meestal vanaf ’s avonds een uur of tien tot ’s nachts drie uur.

Overdag wat ontspanning, lezen, zwemmen, vrienden, wat eten en drinken en na twee maanden terug naar Nederland om te gaan repeteren, een nieuwe plaat op te nemen en dan weer + honderd keer met het programma door het land te trekken, een paar maanden te pauzeren, en daarna, met dezelfde show, nog eens 80 voorstellingen te spelen.

En vooral de maanden tussen die shows, waarin ik nog niet echt aan iets nieuws hoefde te denken – hoewel ik dat toch wel deed want je kunt je hersens niet stilzetten – die maanden waren verrukkelijk.

Je wist dat er straks weer een druk seizoen aankwam, maar er was nog geen dwingende noodzaak om serieus te gaan schrijven. Dus als ik schreef deed ik dat voor mijn eigen lol.

Een aanzet tot een boek, een opzetje voor een musical, of zomaar een paar regels voor een liedje. Dat ging dan allemaal in mappen, voor als ik, volgend jaar, weer echt aan het werk moest.

Dat voelde als pure luxe en dat was het ook.

Deze keer dus geen voldoening van wat een prachtige voorstelling had moeten worden. Geen blije gezichten na afloop van de show, geen gezellige babbel met fans en bezoekers, niet nog wat napraten met de collega’s, de theaterdirecteur, een borrel en wat bitterballen.

Dit keer alleen een enthousiast ontvangen CD en het repetitiescript van “’n Duivels Genoegen”, een hoop interviews en radio- en TV promotie, maar vooral het incasseren van een investering die, zowel financieel als artistiek, nooit iets zal opleveren.

Lees dit s.v.p. niet als een vorm van ontevredenheid of verbittering, want dat is het zeer beslist niet. Integendeel. Ik besef des te meer hoe gezegend ik ben. Ten eerste omdat ik überhaupt nog besta, dankzij de moderne geneeskunde. En verder omdat ik al bijna twee decennia op deze schitterende plek kan wonen, omgeven door rijk bloeiende hortensia’s, weelderige yucca’s, zwaar geurende jasmijn en blauwe regen, uitkijkend over een meer dat me al 20 jaar weet te boeien en nog steeds geïmponeerd door de bergen waarin het besloten ligt.

Ik heb nog altijd een diep ontzag voor de spectaculaire onweersbuien die zich kunnen ontladen na een periode van grote warmte. Voor de hagelstenen, zo groot als kippeneieren (waarvan ik een aantal exemplaren in de diepvries bewaar omdat bijna niemand je gelooft) die zo beangstigend verwoestend naar beneden kunnen kletteren.

Ik ben me ook bijna dagelijks bewust van de mazzel die ik heb met het werk dat ik doe of deed. Dat ik toevallig iets kan waarmee ik mijn brood altijd behoorlijk heb kunnen verdienen. Een baan met vaak weken van zestig uur of meer, maar 80% daarvan geeft vaak 200% voldoening.

Het onvoldane gevoel komt dan ook niet zo zeer voort uit de zorgelijke financiële kant van het afgelopen seizoen, maar veeleer uit het droevige besef dat ik wellicht nooit meer met hetzelfde voldane gevoel naar Italië zal kunnen terugreizen als tot voor kort.

Ik beschouw deze plek als een stukje paradijs en meestal had ik, bij thuiskomst, het gevoel dat we het paradijs weer even hadden verdiend, letterlijk en figuurlijk.

En deze keer heb ik voor het eerst het gevoel dat ik blij mag zijn dat ik nog in dit paradijs wordt toegelaten. En dat betekent dat het genot wordt overschaduwd door een gevoel van weemoed.

Maar goed, er liggen gelukkig nog heel veel plannen en binnenkort beslis ik waaraan ik het eerst ga beginnen.

In elk geval een musical, verder een kinderboek, een kookboek en een nieuwe bundel columns en wellicht ook nog gebundelde liedteksten.

Laat me t.z.t. maar eens weten wat er het eerst moet komen (de musical heeft de meeste tijd nodig).

Ik wil tenslotte gauw weer het gevoel krijgen dat ik het paradijs ook echt verdien.

Tot later,

Robert Long.